De schoonheid van water geschreven door Sjoerd Hogerhuis voor Natuurfotografie.nl

Bij het zien van mooie H2O-foto’s kan het water je bij wijze van spreken in de mond lopen. Want water heeft diverse eigenschappen die we enorm waarderen en waarvan we dankbaar gebruik maken als natuurfotografen.

Water heeft een unieke eigenschap. Het is de enige stof die we in ons dagelijks leven kunnen zien in drie fasen: vast, vloeibaar en als damp. Deze damp bestaat uit hele kleine druppeltjes. Gasvormige watermoleculen zijn niet zichtbaar omdat ze daarvoor te klein zijn.

De drie fasen van water: vast (ijs Lauwersmeer), vloeibaar (waterval Herrison) en damp (mist en wolken).

De regenboog

De regenboog is een andere bekende eigenschap. Als je tussen de zon en de regenbui staat veroorzaakt lichtbreking van het witte zonlicht in de waterdruppels de bekende kleurenreeks. Een dubbele regenboog is zichtbaar als het licht niet één, maar twee keer weerkaatst wordt in de druppels en zodoende de kleuren in omgekeerde volgorde laten zien. 

Sproei-installatie op een bloembollenveld in de NOP. De regenboog is te zien als de kijker tussen de regenbui en de zon in staat.

Reflectie op water

Reflectie is een graag gefotografeerd verschijnsel. De weerspiegeling in het water kan abstract zijn of herkenbaar, wat veroorzaakt wordt door de mate van rimpeling van het wateroppervlak.

Reflectie op het water van het Aldtsjerker meer geeft een duidelijk beeld of meer abstract beeld, afhankelijk van de rimpeling.

Bokeh

Waterdruppels zijn vooral interessant in macro- en dichtbij-fotografie. Reflecties van het licht op de druppels die de glinstering van bokeh veroorzaken, kunnen foto’s een levendig beeld geven. De vorm van waterdruppels op bladeren en dergelijke kan variëren. Ze zijn mooi rond of vervloeid. Dat hangt er van af of het oppervlak meer of minder waterafstotend is.

Bokeh effect en druppels op sprietjes.

Vogels

Vogels hebben meestal een vetachtig laag op hun veren, waardoor het water er als druppels op ligt en gemakkelijk van af loopt. Aalscholvers hebben deze vetachtig laag niet, daarom moeten ze na een duik hun vleugels drogen.

De zwaan maakt zijn verenkleed waterafstotend.

Oppervlaktespanning

Aan het wateroppervlak zorgen de oppervlaktespanning en minieme haartjes op zijn poten er voor dat een insect als de schaatsenrijder niet door het oppervlak zakt. Deze geven voldoende drijfkracht ook al is het wateroppervlak onder de poten iets ingedeukt.

Drijvende schaatsenrijder door oppervlaktespanning en haartjes onder de poten.

Adhesie en cohesie

De natuurkundige kracht cohesie veroorzaakt de ronde vorm van druppels. Bij de aanhechting van druppels aan andere materialen wordt gesproken van adhesie. Ook de bolle en holle meniscus van water tegen een rand komt door deze twee eigenschappen. Het zijn allemaal verschijnselen die we kunnen waarnemen als we door de macrolens naar de details kijken van druppels in gras en plas. Als het tegenzit krijgen we er nog natte knieën van ook!

Druppels op Japans riet en de bolle meniscus op het grensvlak met het water.

Kristalvormen

Als het erg koud is krijg je tranen in de ogen, maar ook kans op prachtige fotogenieke kristalvormen zoals sneeuw en rijp. IJskristallen zijn heel mooi zichtbaar als ijsbloemen. Voor kristalgroei is een kern nodig zoals stofdeeltjes. Hier zijn de druppels en de bevroren sliert in het midden de kern waaruit de kristallen groeien.

IJsbloemen op een raam.