Terug naar Foto technieken >>>

DE PLANNING VAN EEN NATUURFOTOGRAAF

Net zoals Moeder Aarde haar natuurverschijnselen en tijdstippen plant, is het voor een natuurfotograaf ook zeer belangrijk je werk te plannen. Natuurfotograaf Marcel van Balkom helpt je op weg. (Meer informatie over Marcel zie: www.marcelvanbalkom.nl)

NATUURFOTOGRAFIE

Op de juiste tijd, op de juiste plaats 

Soms krijg ik de vraag: ‘hoe krijg jij al die dieren of momenten toch voor je lens?’. Dat is het moment waar ik terugval op de planning van Moeder Aarde. Deze planning wordt ook wel Fenologie genoemd en bestaat uit een studie over periodieke terugkerende natuurverschijnselen. Dat lijkt allemaal heel complex maar uiteindelijke betekent het dat men tijdstippen en trends in kaart brengt. Belangrijke momenten zoals wanneer de eerste bladeren aan de bomen verschijnen, tijdstippen waarop de eerste trekvogels terugkeren of vertrekken, vliegtijden van vlinders, bronst van reeën, edelherten of damherten. Het gebeurt allemaal op vooraf bepaalde tijden. Natuurlijk is het klimaat van invloed en kan deze kalender vertragen of vervroegen. Soms zegt men dat door een lange koude winter de natuur een paar weken achterloopt.

Een voorbeeld: Een pestvogel (wat ik, na de ijsvogel, een van de mooiste vogels in Nederland vind) vind je alleen in de winter in Nederland. Het is een invasievogel die, afhankelijk van weersomstandigheden, afzakt naar het zuiden. Soms telt een jaar slechts enkele exemplaren en soms zijn ze in groepen tot wel 50 vogels te vinden.

NATUURKALANDER

Uiteindelijk is deze natuurkalender een goede referentie voor een natuurfotograaf. Op internet is erg veel informatie te vinden om je goed voor te bereiden voor een fotosessie in de natuur. Kijk bijvoorbeeld eens op natuurkalender.nl. Deze site geeft naast trends uit het verleden, ook verwachtingen voor de komende weken. Je vindt daar ook online portfolio’s van natuurfotografen, zodat je kunt zien wat er zoal in Nederland te fotograferen is. Natuurlijk is het ook handig om sites zoals waarnemingen.nl in het oog te houden.

EERSTE OF LAATSTE LICHT

Naast de natuurkalender die aangeeft wanneer je in een bepaalde periode een soort kunt vinden, is het zelfs mogelijk om een dergelijke planning voor een dag of fotosessie te maken. Zo zul je de mooiste landschapsopnames maken in de ochtend of in de avond, tijdens het eerste of laatste licht. Of misschien zelfs tijdens zwaar weer en storm, wat zeker de kustlijn een bijzonder locatie maakt. Win dan ook informatie in over de waterstanden en lichtsituaties, want tegenwoordig kun je per locatie op internet bekijken waar de zon opkomt en hoe laat deze opkomt. Samen met de waterstanden kun je de situatie min of meer naar je hand zetten.
Tip: Een macrofotografie-sessie na zware buien is iets wat je beter kunt vermijden. Weersinvloeden hebben een grote invloed en ook hier moet je rekening houden.

Voor deze opname heb ik eerst de juiste periode afgewacht. Ik moest 200 kilometer rijden en hiermee heb ik rekening gehouden. In de zomer, als de zon om 5:15 opkomt, betekent dit een kort nachtje. Deze opname is dan ook in de winter gemaakt waardoor ik om 5:00 thuis kon vertrekken om vervolgens rond 07:00 de opkomst af te wachten op het wad. Daarnaast was de weersituatie en waterstand ook bepalend om een datum te prikken.

Ervaring leert dat, als je dieren of vogels gaat fotograferen, de periode tussen 11:00 en 15:00 uur beter te vermijden is. Tijdens deze periode merk je vaak dat het dierenrijk zich minder goed laat zien. Een natuurlijke siësta. Maar indien je de hele dag wenst te klikken is dit vaak een periode waar ik de lange lens verruil voor een macrolens en op zoek ga naar insecten. Je kunt vervolgens later in de middag terug switchen naar de telelens.
Het is dus belangrijk voor een natuurfotograaf om je sessies goed te plannen, je moet weten wat je wanneer en waar kunt halen. Je moet rekening houden met weersinvloeden, waterstanden en lichtsituaties. Daarbij biedt internet een onuitputtelijke bron van informatie en die je goed kunt gebruiken om je fotosessies in de natuur goed te plannen. Uiteindelijk zal deze planning je meer bijzondere opnames opleveren en zal de productiviteit enorm toenemen.

Een ander goed voorbeeld van planning en fenologie zijn de boshyacinten in het Hallerbos (nabij Brussel). Een keer per jaar veranderd het bos in een sprookjesachtig geheel. De paarse boshyacinten vormen dan een paars tapijt terwijl het frisse beukenblad zorgt voor de nodige contrasten. Het bos is slechts een aantal dagen per jaar op zijn mooist. Ik weet dat dit ergens in het voorjaar op de natuurkalender staat maar het exacte tijdstip verschilt van jaar tot jaar. Maar ook hier biedt internet een uitkomst, op een speciale site wordt er op regelmatige basis een verslag gepubliceerd dat aangeeft of het hoogtepunt van de bloei nabij is …

Terug naar Foto technieken >>>